कुसुम सोलर पंप योजना

कुसुम सोलर पंप योजना काय आहे?

कृषी पंपांना सौर ऊर्जेद्धारे वीज राज्यातील शेतकऱ्यांना विश्वासार्ह किफायतशीर आणि दिवसा निश्चित पद्धतीने वीज पुरवठा करण्यासाठी कृषी पंप वीज जोडण्यांना सौर ऊर्जेद्धारे विद्युतीकरण करण्यास आज झालेल्या मंत्रिमंडळ बैठकीत मान्यता देण्यात आली. बैठकीच्या अध्यक्षस्थानी मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे होते. केंद्र शासनाच्या कुसुम सोलर पंप योजना महाअभियानाची अंमलबजावणी करण्यात येऊन एक लाख सौर पंप उभारण्यात येतील.

एक लाख सौर पंप उभारण्यासाठी १९६९.५० कोटी खर्च अपेक्षित असून ३० टक्के म्हणजे ५८५ कोटी केंद्राकडून व १७३ कोटी लाभार्थींकडून उपलब्ध होणार आहेत. १२११ कोटी इतका निधी राज्य शासन देणार आहे.यामुळे पुढील ५ वर्षात प्रत्येकी ४३६ कोटी अर्थसंकल्पीय तरतूद व ७७५ कोटी अतिरिक्त वीज विक्री कर यामार्फत निधी उभारण्यास मान्यता देण्यात आली. या योजनेची अंमलबजावणी महाऊर्जामार्फत होणार आहे.

प्रधानमंत्री कुसुम-ब योजनेअंतर्गत राज्यातील शेतकऱ्यांना ३ एच.पी. ५ एच.पी. व ७.५ एच.पी. क्षमतेच्या सौर कृषीपंपांसाठी अर्ज करता येतील. ही योजना केवळ जेथे वीज जोडणी पोहोचलेली नाही त्यांच्यासाठीच आहे. खुल्या प्रवर्गातील शेतकऱ्यांसाठी ९० टक्के व अनुसूचित जाती व जमाती प्रवर्गातील शेतकऱ्यांसाठी ९५ टक्के अनुदानावर सौर कृषीपंप उपलब्ध होतील.

कुसुम सोलर पंप योजना या योजनेचा लाभ घेण्यासाठी महाऊर्जाच्या संकेतस्थळावर ऑनलाईन पद्धतीने अर्ज करावा. प्रथम येणाऱ्यास प्राधान्य या तत्त्वावर सौर कृषीपंपाचा लाभ देण्यात येईल असेही प्रसिद्धीपत्रकान्वये कळविण्यात आले आहे.

कुसुम सोलर पंप योजनेची वैशिष्टये:-

१. पारेषण विरहित ३८०० सौर कृषी पंपाची राज्यातील ३४ जिल्हयात आस्थापना शेतकऱ्यांना दिवसा सिंचन करणे शक्य होणार.

२. शेतकऱ्यांच्या धारण क्षमतेनुसार ३HP, ५HP, ७.५HP व त्यापेक्षा जास्त अश्वशक्ती (HP) डोकं सौर पंप उपलब्ध होणार.

३. सर्व साधारण वर्गवारीच्या लाभार्थ्याचे कृषी पंप किंमतीच्या १०% तर अनुसुचित जाती अथवा जमातीच्या लाभार्थ्यांना ५% लाभार्थी हिस्सा.

४. स्वखर्चाने इतर वीज उपकरणे लावता येण्याची सोय

कुसुम सोलर पंप योजना अटी-नियम व शर्ती:-

१. सौर पंपाची कोणतीही साधने चोरी नैसर्गिक आपत्तीने नुकसान झाल्यास घटना घडलेपासून प्रथम माहिती अहवाल १५ दिवसांच्या आत जवळच्या पोलिस ठाण्यात दाखल करणे व महाऊर्जा कार्यालयाकडे अहवाल देण्याची जबाबदारी घेणे.

२. मुदतीत असा अहवाल दाखल न केल्यास कदाचित नुकसान भरपाई मिळू शकणार नाही

३. सौर पंपाची देखभाल व दुरुस्तीचा कालावधी ५ वर्षाचा आहे. या निर्धारित कालावधीत सौर पंप नादुरूस्त झाल्यास सौर पंपाची दुरुस्ती व देखभाल ही कंत्राटदाराची जबाबदारी आहे आणि ती विनामूल्य आहे.

४. या कालावधीत पंप नादुरूस्त झाल्यास दिलेल्या टोल फ्री क्रमांकावर त्वरित माहिती देणे.

५. काही तांत्रिक कारणांमुळे किंवा सौर पंप बंद झाल्यास सौर पंपातील त्रुटीमुळे किंवा अशा अपयशामुळे शेती उत्पादनांच्या नुकसानीस महाऊर्जा कार्यालय जबाबदार असणार नाही.

६. महावितरणकडून पारंपरिक वीज खरेदी बंधन (आरपीओ) अंतर्गत या सौर पंपाद्वारे निर्माण झालेली सौर उर्जा या बंधपूर्ततेसाठी वापरण्यास देणे.

कुसुम सोलर पंप योजनेचा उद्देश:-

कुसुम सोलर पंप योजना वित्तमंत्री श्री अरुण जेटली यांच्याद्वारे लॉन्च केली गेलेली केंद्र सरकारची योजना आहे. त्यांचे या योजनेमागचे मुख्य उद्दिष्टय एवढेच आहे कि कमीत कमी मूल्यात सौर कृषी पंप उपलब्ध करून शेतकऱ्यांना देणे.या योजनेत एकूण खर्च तीन विभागांमध्ये विभागला गेला आहे. ज्यामध्ये केंद्र सरकार शेतकऱ्यांना मदत करणार आहे. ते खालीलप्रमाणे आहेत.

१. सरकार शेतकर्‍यांना ६०% अनुदान देईल

२. ३०% खर्च सरकार कर्ज स्वरूपात देईल.

३. शेतक्यांना प्रकल्पाच्या एकूण खर्चाच्या केवळ १०% रक्कम द्याव्या लागतील.

कुसुम सोलर पंप योजना या योजनेअंतर्गत सौर पॅनेलमधून तयार होणारी वीज लाभार्थी शेतकरी विकू शकतो. वीज विक्रीनंतर मिळवलेल्या पैशातून शेतकरी नवीन व्यवसाय सुरु करू शकतो.

कुसुम सौर कृषी पंप लाभार्थी निवडीचे पात्रता निकष:-

१. अटल सौर कृषी पंप योजना किंवा मुख्यमंत्री सौर कृषी पंप योजना अंतर्गत केलेले अर्ज अद्याप मंजूर न झालेले अर्जदार

२. बोरवेल विहीर बारमाही वाहणारी नदी किंवा नाले यांच्या शेजारील शेततळे तसेच पाण्याचा शाश्‍वत स्रोत उपलब्ध असणारे शेतकरी अर्जासाठी पात्र असतील.

३. ज्या शेतकऱ्यांना पारंपरिक वीज कनेक्शन उपलब्ध नाही असे शेतकरी या योजनेअंतर्गत अर्जासाठी पात्र असतील.

४. २.५ एकर शेतजमीन असणारे शेतकरी ३ HP DC ५ एकर शेत जमीन असणाऱ्या शेतकऱ्यांना ५ HP DC ५ एकर पेक्षा जास्त असणाऱ्या शेतकऱ्यांना ७.५ HP DC तसेच अधिक क्षमतेचे सौर कृषी पंप यांसाठी अनुदान देय असेल.

कुसुम सोलर योजनेचे फायदे:

१. शेतकर्‍यांना अखंडित वीजपुरवठा पुरवतो.

२.शेतकर्‍यांच्या शेती उर्जा अनुदानाचा भार कमी करते.

३.भूजल अतिरेक तपासणीची क्षमता

४. शेतकर्‍यांना जोखीम-मुक्त उत्पन्न प्रदान करते.

५.शेतीत कार्बन फूटप्रिंट कमी करण्यास मदत करते.

कुसुम योजनेच्या अर्जासाठी आवश्यक पात्रता:-

१. अर्जदार हा भारताचा कायम रहिवासी असावा.

२. सदर योजनेअंतर्गत स्वयं-गुंतवणूकीद्वारे प्रकल्पासाठी कोणतीही आर्थिक पात्रता आवश्यक नाही.

३. अर्जदार त्याच्या जागेच्या प्रमाणात किंवा वितरण महामंडळाद्वारे अधिसूचित केलेल्या क्षमता (जे कमी असेल) च्या प्रमाणात २ मेगावॅट क्षमतेसाठी अर्ज करु शकतो.

४. सदर योजनेअंतर्गत शेतकरी ०.५ मेगावॅट ते २ मेगावॅट क्षमतेच्या सौर उर्जा प्रकल्पांसाठी अर्जदार अर्ज करु शकतात.

५. जर प्रकल्प विकसकामार्फत अर्जदाराद्वारे विकसित केला जात असेल तर विकसकाची निव्वळ मालमत्ता प्रति मेगावॅट १ कोटी रुपये आहे. ६. प्रति मेगावॅट अंदाजे २ हेक्टर जमीन आवश्यक आहे.

कुसुम सोलर पंप योजनेचे लाभार्थी:-

१. शेतकरी

२.सहकारी संस्था

३.शेतकर्‍यांचा गट

४.जल ग्राहक संघटना

५. शेतकरी उत्पादक संस्था

कुसुम सोलर पंप योजना अर्ज फी:-

या योजनेंतर्गत अर्जदारास सौर उर्जा केंद्रासाठी अर्ज करण्यासाठी प्रति मेगावॅट ५००० आणि जीएसटीचा अर्ज भरावा लागेल. राजस्थान नूतनीकरणयोग्य ऊर्जा महामंडळाचे व्यवस्थापकीय संचालक यांच्या नावे डिमांड ड्राफ्टच्या रूपात ही देय रक्कम दिली जाईल. ०.५ मेगावॅट ते २ मेगावॅट पर्यंतच्या अर्जांचे अदा करावयाची शुल्क खालीलप्रमाणे असणार आहे. हि शुल्क म्हणजेच अर्जाची फी मेगावॅट नुसार आकारली जाणार आहे ती खालील प्रमाणे असेल.

०.५ मेगावॅट साठी रु. २५०० + जीएसटी

१ मेगावॅट रु. ५००० + जीएसटी

१.५ मेगावॅट रु. ७५०० + जीएसटी

२ मेगावॅट रु. १०००० + जीएसटी

कुसुम सोलर पंप योजनेसाठी आवश्यक कागदपत्रे:-

  • आधार कार्ड
  • पासपोर्ट साईझ फोटो
  • रेशन कार्ड
  • नोंदणी प्रत
  • प्राधिकरण पत्र
  • जमीन प्रत
  • चार्टर्ड अकाउंटंटद्वारे जारी केलेला नेटवर्थ प्रमाणपत्र (विकासकाद्वारे प्रकल्प विकसित करण्याच्या बाबतीत)
  • मोबाइल नंबर
  • बँक खाते विवरण

कुसुम सोलर पंप योजना सौर ऊर्जा प्रकल्प उभारणीचा कालावधी:-

कुसुम योजनेअंतर्गत अर्ज केल्यानंतर संबंधित विभाग एसपीजीला सौर ऊर्जा प्रकल्प उभारण्यासाठी अधिकृत पत्र जारी करेल. हे अधिकृत पत्र जारी झाल्यापासून ९ महिन्यांच्या कालावधीत सौर ऊर्जा प्रकल्प उभारणे बंधनकारक आहे. या कालावधीत सौर ऊर्जा प्रकल्प न लावल्यास दंड भरावा लागणार आहे. हा दंड पीपीएच्या अटींनुसार आकारला जाईल. PPL कालावधीत सौर उर्जा प्रकल्पासाठी किमान १५% वार्षिक क्षमता वापर घटक राखणे अनिवार्य आहे. क्षमता वापर घटक १५% पेक्षा कमी असल्यास या प्रकरणात नुकसान भरपाई द्यावी लागेल. SPG द्वारे सादर केलेली कागदपत्रे चुकीची असल्याचे आढळल्यास अर्ज कोणत्याही टप्प्यावर नाकारला जाऊ शकतो.

कुसुम सोलर पंप योजना घटक:-

१. सौर पंप वितरण: कुसुम योजनेच्या पहिल्या टप्प्यात वीज विभाग केंद्र सरकारच्या विभागांच्या सहकार्याने सौर उर्जेवर चालणाऱ्या पंपांचे यशस्वी वितरण करेल.

२. सोलर पॉवर प्लांटचे बांधकाम: पुरेशा प्रमाणात वीज निर्मिती करण्याची क्षमता असलेले सौर ऊर्जा कारखाने बांधले जातील.

३. कूपनलिका बसवणे: शासनाकडून ट्युबवेल उभारले जातील जे ठराविक प्रमाणात वीज निर्माण करतील.

४. सध्याच्या पंपांचे आधुनिकीकरण: सध्याच्या पंपांचे आधुनिकीकरण देखील नवीन सौर पाणपो जुन्या पंपांनी केले जाईल.

कुसुम सोलर पंप योजना अर्ज करण्याची प्रक्रिया:-

१. सर्वप्रथम तुम्हाला महाराष्ट्र कुसुम सोलर पंप योजना अधिकृत वेबसाइटला भेट द्यावी लागेल.

२. आता ते घरासमोर तुमच्यासमोर उघडेल.

३. मुख्यपृष्ठावर तुम्हाला कुसुम योजनेसाठी अर्ज करा या पर्यायावर क्लिक करावे लागेल.

४. यानंतर अर्ज तुमच्यासमोर उघडेल.

५. तुम्हाला या फॉर्ममध्ये विचारलेली सर्व महत्त्वाची माहिती द्यावी लागेल.

६. आता तुम्हाला सर्व महत्त्वाची कागदपत्रे अपलोड करावी लागतील.

७. त्यानंतर सबमिट ऑप्शनवर क्लिक करावे लागेल.

८. अशा प्रकारे तुम्ही महाराष्ट्र कुसुम सोलर पंप योजना अर्ज करू शकाल.

Check out the Pradhan Mantri Kusum Yojana OfficialWebsite.
Pradhan Mantri Kusum Yojana Helpline Number: 011- 243600707, 011- 24360404.
Pradhan Mantri Kusum Yojana Toll- free Number: 18001803333.

Leave a Comment

Your email address will not be published.

Scroll to Top